آموزش مقدمات عکاسی: لنزها

آموزش مقدمات عکاسی: لنزها
یک یکشنبه‌ی دیگر و یک مطلب آموزش عکاسی دیگر. این بار میخواهیم در خصوص مشخصات لنزهای عکاسی و اینکه این مشخصات در عمل چه معنایی دارند صحبت کنیم. بعلاوه با انواع لنزهای موجود و محاسبات اولیه‌ی مرتبط با آنها نیز آشنا خواهیم شد. با ما همراه باشید.
  • جدیدترین بازی ها
فاصله ی کانونی
مهمترین کاراکتر هر لنزی فاصله‌ی کانونی آن است. فاصله‌ی کانونی بر اساس فاصله‌ی مرکز اپتیکال لنز با سنسور دوربین یا فیلم عکاسی در زمان تنظیم فوکوس بر روی بی نهایت تعیین می‌شود. مرکز اپتیکال لنز جاییست که نور دریافتی از دو سمت متفاوت لنز به هم میرسند. لنزهای با فاصله‌ی کانونی کوتاهتر گستره‌ی دید وسیع تری دارند و بزرگنمایی کمتر. برعکس لنزهای با فاصله‌ی کانونی بیشتر دارای گستره‌ی دید محدود و بزرگنمایی زیاد هستند. این فاصله‌ی کانونی معمولاً با واحد میلیمتر نمایش داده می‌شود و بر روی لنز حک شده است. معمولاً بر اساس همین فاصله‌ی کانونی نام لنز تعیین می‌شود به طور مثال Canon 50mm F1.8 STM IS. لنزها به طور کلی از دو نوع زوم و پرایم هستند. فاصله‌ی کانونی لنزهای زوم قابل تغییر است و لنزهای پرایم دارای فاصله‌ی کانونی ثابت هستند.


بر روی لنزهای زوم حداقل و حداکثر فاصله‌ی کانونی حک می‌شود. به طور مثال لنز 105-24 میلیمتر می تواند از 24 تا 105 میلیمتر فاصله‌ی کانونی‌اش را تغییر دهد. لنزهای پرایم همانطور که گفتیم دارای فاصله‌ی کانونی ثابتی هستند و بر روی آنها تنها یک عدد بعنوان فاصله‌ی کانونی حک می‌شود.
فاصله‌ی کانونی علاوه بر بزرگنمایی و وسعت دید بر روی عمق میدان نیز تاثیر می‌گذارد. در فاصله کانونیهای بیشتر عمق میدان کمتری خواهید داشت و پس زمینه‌ی کمتری نیز در پشت سوژه به نمایش در می‌آید. برعکس همین موضوع، در خصوص فاصله کانونیهای کمتر صدق می‌کند. بعلاوه فاصله‌ی کانونی بر روی پرسپکتیو عکس نیز موثر است. در صورت استفاده از لنزهای واید یا با فاصله کانونیهای کم مرکز عکس برجسته تر شده و گوشه‌ها به اصطلاح کش می‌آیند، همچنین فاصله‌ی پس زمینه بیشتر به نظر می‌رسد. در نقطه‌ی مقابل با استفاده از لنزهای تله یا با فاصله‌ی کانونی زیاد تصویر اصطلاحاً فلت می‌شود و پس زمینه نزدیکتر به نظر می‌آید.
در مثال زیر از یک گربه با فاصله کانونیهای مختلف عکاسی شده است تا تاثیر این فاکتور بهتر مشخص شود. برای اینکه اندازه‌ی گربه در هر عکس یکسان باشد عکاس در فواصل مختلفی عکاسی کرده است. اولین عکس با فاصله‌ی کانونی 29 میلیمتر و از فاصله‌ی 30 سانتیمتری و آخرین عکس با فاصله‌ی کانونی 105 میلیمتر و از فاصله ی 3.6 متر گرفته شده است:




می‌توانید ببینید که چطور ظاهر گربه در فاصله کانونیهای مختلف تغییر می‌کند، پس زمینه با تغییر فاصله کانونی از واید به تله چطور نزدیکتر و نزدیکتر شده و گستره‌ی کمتری از آن قابل مشاهده است. می توانید ببینید که چطور در حالت واید سر گربه بزرگتر به نظر می آید و در حالت تله بدنش ابعاد بزرگتری نسبت به سرش پیدا می کند.
در این عکسها نیز تاثیر فاصله‌ی کانونی به خوبی نمایان است. می‌توانید ببینید که چطور هر چه فاصله‌ی کانونی بیشتر شود عکس فلت تر شده و سوژه و پس زمینه به هم نزدیکتر میشوند:


فاکتور برش یا Crop Factor
فاکتور برش یا فاکتور کراپ به سنسور دوربین بستگی دارد، ولی برای اینکه بتوانید عملکرد لنزها را به درستی درک کنید و لنز مناسب دوربینتان را انتخاب نمایید باید با این فاکتور آشنایی داشته باشید. زیرا گستره‌ی دید و بزرگنمایی تنها توسط فاصله‌ی کانونی لنز تعیین نمی‌شوند. بلکه ترکیبی از فاصله‌ی کانونی و ابعاد سنسور است که این فاکتورها را تعیین می‌کند.
در شکل زیر می توانید تفاوت گستره ی دید لنزی یکسان را بر روی دو سنسور با سایزهای متفاوت مشاهده کنید:

فاصله‌ی کانونی لنزها  به صورت استاندارد بر اساس سایز سنسور 35 میلیمتری یا فول فریم تعیین می‌شود. سنسور فول فریم در واقع ابعادی مشابه با فیلم‌های 35 میلیمتری دارد. این همان سایز فیلمی است که برای بیشتر دوربینها در گذشته استفاده می‌شد. ولی سنسور دوربینها در سایزهای متنوعی ساخته می‌شوند و ابعاد سنسور بر روی گستره‌ی دید، بزرگنمایی و عمق میدان تاثیرگذار است. هر چه سنسور بزرگتر باشد گستره‌ی دید وسیع ترشده و عمق میدان و بزرگنمایی کمتر می‌شوند و بالعکس. بنابراین توجه داشته باشید که اگر بر روی لنزی به طور مثال فاصله‌ی کانونی 100 میلیمتر حک شده است، این لنز بر روی سنسور فول فریم چنین فاصله‌ی کانونی‌ای را ارائه می‌کند.

برای اینکه بتوان به واحد یکسانی برای فاصله‌ی کانونی بر روی سنسورهای مختلف رسید از فاکتور کراپ استفاده می‌شود. سنسورهای مختلف بسته به اندازه‌شان دارای عددی به نام فاکتور کراپ هستند. به طور مثال فاکتور کراپ برای سنسورهای سایز APS-C کانن عدد 1.6 است. با ضرب این عدد در فاصله‌ی کانونی لنز می‌توانید فاصله‌ی کانونی معادل فول فریم را به دست آورید. یعنی یک لنز 100 میلیمتری بر روی دوربینی با سنسور APS-C عملکردی مشابه لنز 160 میلیمتری بر روی دوربین فول فریم دارد. بنابراین در هنگام انتخاب لنز برای دوربینتان باید فاکتور کراپ سنسورش را بدانید.
در شکل زیر می توانید لیست فاکتور کراپ برای سنسورهای مختلف را بیابید:

***در ادامه بیشتر در خصوص لنزهای متفاوت و کاربردشان و اهمیت فاکتور کراپ خواهیم گفت.

حداکثر گشودگی دیافراگم
در مطلب آشنایی با مثلث نوردهی از اهمیت گشودگی دیافراگم گفتیم و گفتیم که دیافراگم یکی از سه فاکتور اساسی در نوردهی عکس است. همچنین گفتیم که دیافراگم بر روی عمق میدان تاثیر زیادی دارد. به طور خلاصه هر چه دیافراگم بازتر باشد نور بیشتری به سنسور می‌رسد و عمق میدان کمتری خواهید داشت و بالعکس. بر روی هر لنزی حداکثر گشودگی دیافراگم لنز حک می‌شود. این فاکتور، نسبت به عدد یک نمایش داده می‌شود. به طور مثال 1:1.8. این یعنی حداکثر گشودگی دریچه ی دیافراگم F/1.8 است.
البته ممکن است بر روی لنزهای زوم، به خصوص انواع ارزان قیمت دو عدد مختلف را در مورد دیافراگم بیابید. به طور مثال در عکس زیر بر روی لنز 4-1:2.8 حک شده است. این نوع نوشتار را همانطور که گفتیم بر روی لنزهای زوم می‌توان یافت. چنین لنزهایی اصطلاحاً دارای حداکثر گشودگی متغیر هستند. به این معنی که از وایدترین  تا تله ترین حالت لنز، حداکثر گشودگی دیافراگم یکسان نیست.

در مثال عکس بالا یک لنز 70-24 با حداکثر گشودگی 4-1:2.8 را داریم. یعنی این لنز در فاصله کانونی 24 میلیمتر می‌تواند دیافراگمش را حداکثر تا f/2.8 باز کند ولی در فاصله‌ی کانونی 70 میلیمتر دیافراگم می‌تواند حداکثر تا F/4.0 باز شود.
یکی از مهمترین دلایل انتخاب لنزهای با گشودگی دریچه‌ی بیشتر به دست آوردن عمق میدان کم یا shallow است. در اینجا نیز فاکتور کراپ تاثیرگذار است. یعنی عمق میدان یک لنز با دیافراگم 1.8 بر روی یک سنسور APS-C، با دیافراگم 2.8 بر روی سنسور فول فریم برابری می‌کند (1.8x1.6=2.88).
در عکس زیر می توانید تاثیر گشودگی دیافراگم را بر روی عمق میدان مشاهده کنید. توجه کنید که با باز کردن دیافراگم قسمتی از عکس که در فوکوس قرار دارد چگونه باریک تر می شود:

لنزهای باکیفیت‌تر و گرانقیمت تر معمولاً دارای حداکثر گشودگی دیافراگم بیشتری هستند، همچنین بسیاری از لنزهای زوم گرانقیمت قادرند حداکثر دیافراگم یکسانی را در تمامی فواصل کانونی ارائه کنند. به حداکثر گشودگی دیافراگم اصطلاحاً سرعت لنز نیز گفته می‌شود و لنزهایی با حداکثر گشودگی بیش از F/2.8 را اصطلاحاً لنزهای سریع می‌نامند.

انواع لنز
حالا که با فاکتورهای اصلی مرتبط با لنزها آشنا شدید بیایید به بررسی انواع لنزها و کاربردشان بپردازیم:

همانطور که گفتیم لنزها در کل به دو نوع پرایم و زوم تقسیم می‌شوند. انواع زوم دارای فاصله‌ی کانونی متغیری هستند، بنابراین می‌توانید با استفاده از یک لنز از اجسام نزدیک و دورتر عکاسی کنید و پرسپکتیوهای متفاوتی را نیز به دست آورید. ولی لنزهای پرایم دارای فاصله‌ی کانونی ثابتی هستند. با آگاهی به این موضوع بد نیست بدانید که لنزها بر اساس کاربرد و فاصله‌ی کانونی به دسته‌های گوناگونی تقسیم می‌شوند. البته ممکن است در منابع مختلف تقسیم بندی های دیگری نیز ذکر شده باشند و همچنین توجه داشته باشید که برخی از لنزهای زوم می‌توانند چند گروه متفاوت را نیز پوشش دهند.

لنزهای واید (Wide)
لنزهای واید به سه دسته‌ی واید، اولتراواید و Fisheye  یا چشم ماهی تقسیم می‌شوند. لنزهای Fisheye معمولاً توسط ظاهر محدبشان قابل شناسایی هستند. اینگونه لنزها می‌توانند وسعت دید بسیار زیادی را (تا 180 درجه) ارائه کنند. عکسهای ثبت شده با این نوع لنزها ظاهری خمیده و دایره ای شکل دارند.


لنزهای "اولترا واید" دارای فاصله‌ی کانونی کمتر از 20 میلیمتر هستند، ولی با استفاده از ترفندهای اپتیکی در داخل لنز حالت دایره‌ای لنزهای Fisheye حذف می‌شود.
لنزهای واید به طور کلی به لنزهایی گفته می‌شود که فاصله‌ی کانونی‌ای کمتر از 35 میلیمتر داشته باشند.

این نوع لنزها در کل دارای عمق میدان بیشتری هستند و وسعت بیشتری از منظره را ثبت می‌کنند. به همین دلیل برای عکاسی از مناظر ایده آل به حساب می‌آیند.

لنزهای نرمال یا استاندارد (Normal)

این نوع لنزها معمولاً دارای فاصله‌ی کانونی 35 یا 50 میلیمتر هستند و بزرگنمایی و وسعت دیدی مشابه چشم‌های انسان را ارائه می‌کنند. در چنین فاصله کانونیهایی معمولاً لنزهای پرایم بسیار باکیفیت و با قیمت‌های مناسب را می توان یافت. اینگونه لنزها برای عکاسی خیابانی و مسافرت و مستندسازی ایده آل هستند.

 لنزهای تله فوتو (Tele Photo)

از لحاظ تکنیکی لنزهای با فاصله‌ی کانونی بیش از 50 میلیمتر از نوع تله فوتو به حساب می‌آیند.  ولی معمولاً به لنزهایی با فاصله کانونی بیش از 100 میلیمتر تله فوتو گفته می‌شود و لنزهای 50 تا 100 میلیمتر را اصطلاحاً لنزهای پرتره می‌نامند. لنزهای تله عملکردی برعکس لنزهای واید دارند و عمق میدان کم و وسعت دید محدودی را ارائه می‌کنند. به همین دلیل برای جدایش سوژه از پس زمینه و عکاسی از سوژه های دور مناسب هستند. این نوع لنزها برای عکاسی پرتره و حیات وحش ایده آل به حساب می آیند.

لنزهای ماکرو (Macro)

اینگونه لنزها معمولاً فاصله‌ی کانونی‌ای بین 50 تا 200 میلیمتر دارند و تفاوتشان با لنزهای دیگر در بزرگنمایی فوق العاده‌ زیادشان است. اینگونه لنزها قادرند با دقت فوق العاده‌ای بر روی سوژه های نزدیک فوکوس کنند وسوژه‌های کوچک را در ابعادی بزرگ و با جزئیات فراوان به نمایش بگذارند. عکس‌هایی که از جزئیات چشم حشرات، گلبرگ گل ها و سایر سوژه های کوچک می‌بینید معمولاً با چنین لنزهایی ثبت شده اند.

***اهمیت فاکتور برش برای انتخاب لنز:
همانطور که گفتیم فاصله‌ی کانونی برای لنزها بر اساس سنسورهای فول فریم بیان می‌شود و برای به دست آوردن فاصله‌ی کانونی معادل بر روی سنسورهای دیگر باید از فاکتور برش استفاده کنید. اهمیت این فاکتور در جایی مشخص می‌شود که قصد خرید لنزی را بر اساس فاصله‌ی کانونی‌اش داشته باشید. به طور مثال اگر یک دوربین با سایز سنسور APS-C دارید و میخواهید فاصله‌ی کانونی نرمال را بر روی آن استفاده کنید نمی‌توانید یک لنز 50 میلیمتری را خریداری کنید. زیرا چنین لنزی بر روی دوربین شما دارای فاصله‌ی کانونی عملی 80 میلیمتر است (50x1.6=80). بنابراین با توجه به اینکه قصد شما خرید یک لنز با فاصله‌ی کانونی 50 میلیمتر است باید 50 را بر فاکتور برش تقسیم کنید تا لنز مورد نظرتان را بیابید (50/1.6=31.25 ) در این مورد لنزی بین 30 تا 35 میلیمتر پاسخگوی نیاز شما خواهد بود.
 
با توجه به توضیحاتی که در خصوص انواع لنزها دادیم می‌توان متوجه شد که بسیاری از لنزهای زوم می‌توانند بسیاری از فواصل کانونی مختلف از واید تا تله فوتو را پوشش بدهند. با توجه به این موضوع شاید این سوال برایتان پیش بیاید که چرا باید کسی لنز پرایم خریداری کند؟!
برای پاسخ دادن به این سوال مزایای هر کدام از دو نوع لنز را نسبت به یکدیگر میسنجیم:

مزایای لنز پرایم:
1.    کیفیت: درحالیکه لنزهای زوم روز به روز بهتر می‌شوند، این همچنان لنزهای پرایم هستند که دقت، sharpness و کیفیت بالاتری را ارائه می‌کنند. البته این یک مزیت عمومی است و در بین لنزهای هر سازنده‌ای، چه پرایم و چه زوم، محصولاتی وجود دارند که کیفیت بالایی را ارائه می‌نمایند و لنزهای ارزانقیمت و بی‌کیفیت نیز یافت می‌وشد. بنابراین یک لنز تنها به این دلیل که از نوع پرایم است کیفیت بالایی ندارد و همچنین تنها به دلیل زوم بودن نمی‌توان فرض کردن که کیفیت پایینی را ارائه می‌کند.
2.    قیمت: لنزهای پرایم به طور کلی ساده‌تر از لنزهای زوم هستند. به این دلیل که فاصله‌ی کانونی آنها قابل تغییر نیست ساختار ساده‌تری دارند و در نتیجه عموماً قیمت پایینتری هم دارند. البته در این مورد نیز فاکتورهای مختلفی را باید در نظر گرفت و تمامی لنزهای پرایم ارزان قیمت نیستند. در بین لنزهای پرایم انواع 50 میلیمتری را معمولاً می‌توان با قیمت پایینی خریداری کرد و اکثراً هم از کیفیت بسیار بالایی برخوردارند.
3.    وزن: باز هم به دلیل ساختار ساده، لنزهای پرایم از لنزهای زوم با فاصله کانونی مشابه سبک ترند. به همین دلیل در صورتیکه بخواهید سبک سفر کنید این نوع لنز مناسب است.
4.    سرعت: به طور کلی لنزهای پرایم سریعترند (حداکثر گشودگی دیافراگم بازتری دارند). همین موضوع به شما اجازه می‌دهد با خریداری این نوع لنزها در نورهای کمتری اقدام به عکاسی کنید.
5.    تکنیک: یکی از معایبی که همواره برای لنزهای زوم برشمرده می‌شود این است که عکاس را تنبل می‌کنند. به این معنی که به جای حرکت کردن برای یافتن بهترین زاویه عکاسی می‌تواند تنها در جایش بایستد و میزان زوم را تغییر دهد.  بسیاری بر این باورند که اینکار خلاقیت را از بین می‌برد. البته این موضوع بیشتر در مورد کسانیکه می‌خواهند عکاسی را شروع کنند صدق می‌کند، استفاده از لنزهای پرایم موجب می‌شود تاثیر فاصله و کادربندی را بهتر درک کنند و دید عکاسی خود را پرورش دهند.
 
مزایای لنزهای زوم:
1.    قابل حمل بودن: درحالیکه لنزهای پرایم به دلیل دارا بودن قطعات کمتر سبک‌تر و کوچکتر از لنزهای زوم هستند، برای در اختیار داشتن فواصل کانونی متفاوت مجبورید چند لنز متفاوت را با خود حمل کنید. درحالیکه با داشتن یک لنز زوم می‌توانید چندین فاصله‌ی کانونی متفاوت را پوشش دهید. به طور مثال یک لنز 18-135 را می‌توانید برای عکاسی از مناظر، عکاسی خیابانی، پرتره و حتی عکاسی از حیات وحش نیز به کار گیرید. در صورتیکه برای به دست آوردن انعطاف پذیری مشابه با استفاده از لنز پرایم به 3 یا 4 لنز مختلف نیاز خواهید داشت.
2.    قیمت: باز هم بر اساس منطقی مشابه، درست است که لنزهای پرایم ازرانتر هستند، ولی به تعداد بیشتری از آنها نیاز پیدا خواهید کرد.
3.    انعطاف پذیری: شاید بزرگترین مزیت لنزهای زوم برای عکاس، انعطاف پذیری این نوع لنزها باشد. استفاده از لنز زوم به شما اجازه می‌دهد به سرعت عمق میدان، پرسپکتیو، بزرگنمایی و وسعت دیدتان را تغییر دهید. به همین دلیل به طور مثال برای عکاسان عروسی که از سوژه هایی با تنوع زیاد و در فواصل متفاوت عکاسی می‌کنند داشتن یک لنز زوم از ضروریات است.

سایر اصطلاحات مرتبط به لنزها:

لنز کیت
اگر یک دوربین DSLR را همراه با لنزش خریداری کنید به لنز همراه دوربین اصطلاحاً لنز کیت گفته می‌شود. دوربین‌های ارزانتر معمولاً با لنزهای ارزان قیمت زوم با حداکثر دیافراگم های متغیر عرضه می‌شوند. اکثر اینگونه لنزها فاصله‌ی کانونی از واید تا تله فوتو را پوشش می‌دهند و البته حداکثر کیفیت دوربینتان را با این نوع لنزها درک نخواهید کرد. ولی این روزها این قبیل لنزها آنقدر باکیفیت هستند که برای شروع کار، پاسخگوی نیازهای کاربر باشند.

فوکوس خودکار
اکثر لنزهای امروزی مجهز به فوکوس خودکار هستند، به این معنی که قادرند به دستور دوربین با استفاده از موتورهای داخلیشان بر روی سوژه فوکوس کنند. البته با دکمه‌ای بر روی لنز می‌توانید این قابلیت را خاموش و روشن کنید تا در صورت کار فوکوس را به صورت دستی انجام دهید. یافتن لنزهای فاقد سیستم فوکوس خودکار این روزها کار دشواریست و اکثر لنزها نیز فوکوسی دقیق و سریع را ارائه می‌کنند.

حداقل فاصله‌ی فوکوس
این فاکتور به حداقل فاصله‌ی سوژه با لنز که لنز قادر است بر روی آن فوکوس کند اشاره دارد. این فاصله معمولاً برای لنزهای واید کم و برای لنزهای تله کمی بیشتر است و لنزهای ماکرو معمولاً قادرند بر روی سوژه هایی با فاصله‌ی بسیار کم نیز فوکوس کنند.

ماونت لنز
منظور از ماونت لنز نوع اتصالی است که لنز قادر به پشتیبانی از آن است. به طور مثال لنزهایی که قادر به کار با دوربینهای نیکون هستند دارای ماونت متفاوتی با لنزهای مختص دوربینهای کانن می‌باشند. به طور عمومی در کشور ما بیشتراین نوع ماونت ها کاربرد دارند:
Canon EF: برای دوربینهای DSLR فول فریم یا APS-C کانن
Canon EF-S: مختص دوربینهای DSLR با سنسور APS-C کانن
Canon EF-M: مختص دوربینهای بدون آینه‌ی سری M کانن
Nikon F: برای دوربینهای DSLR فول فریم (FX) و APS-C نیکون (DX)

لرزشگیر
بسیاری از لنزهای امروزی مجهز به لرزشگیر اپتیکال تصویر هستند. این سیستم‌ها به کاهش تاثیر لرزش دست در عکس کمک شایانی می‌کنند. با لنزهای مجهز به سیستم لرزشگیر می‌توان با سرعت شاتری به مراتب کمتر از لنزهای معمولی اقدام به عکاسی کرد بدون اینکه تصویر تار شود. وجود این سیستم به خصوص برای یک لنز تله فوتو بسیار کاربردی است.
وجود این سیستم در لنزهای کانن با حروف IS، در لنزهای نیکون با VR، لنزهای تامرون با VC و لنزهای سیگما با OS نشان داده می‌شود.

سایز فیلتر
لنزهای مختلف دارای قطرهای متفاوتی هستند، به همین دلیل به فیلترهایی متناسب با سایزشان نیاز دارند. قطر فیلتر لنزها بر روی لنز و معمولاً در کنار اعداد مربوط به فاصله‌ی کانونی و حداکثر گشودگی دیافراگم حک می‌شود.

نتیجه گیری

خوب حالا چه نوع لنزی باید بخرید؟ باید بگوییم جواب این سوال کمی پیچیده است. اگر تازه میخواهید عکاسی را به صورت جدی شروع کنید و دوربینی با قابلیت تعویض لنز خریده‌اید به احتمال زیاد یک لنز کیت نیزهمراه دوربین دریافت نموده‌اید. برای بیشتر کاربری‌ها در ابتدای کار همان لنز کیت کافیست، به خصوص اگر نمی‌دانید به چه نوع عکاسی‌ای علاقه دارید. توصیه‌ی ما این است که هر لنزی را در اختیار دارید در شرایط متفاوت مورد استفاده قرار دهید. در عمل تفاوتهایی را که فاصله‌ی کانونی، فاصله از سوژه و دیافراگم ایجاد می‌کنند حس کنید. از مناظر عکاسی کنید، از آدمها عکاسی کنید، پرتره بگیرید و خلاصه هر نوع عکاسی را حداقل یک بار امتحان کنید. به این شکل پس از مدتی راه خود را و علائقتان را پیدا خواهید کرد و با دانشی که از لنزها به دست آورده‌اید و با توجه به نوع عکاسی دلخواهتان می‌توانید لنز مناسب را خریداری کنید.

منبع: کلوپ عکس ایران
  • دانلود نرم افزار | سافت گذر

نظرات کاربران (2 عدد)

ثبت پاسخ مهمان یکشنبه 30 آبان 1395
خیلی آموزنده و بیان بسیار زیبایی داشت ،ممنون
ثبت پاسخ مهمان یکشنبه 30 آبان 1395
خیلی آموزنده و بیان بسیار زیبایی داشت ،ممنون

ثبت نظر

کاربر گرامی چنانچه تمایل دارید، نظر شما به نام خودتان در سایت ثبت شود، لطفاً وارد سایت شوید.
ثبت نظر